Girişimcilik sadece doğru ürünü bulmak değil, o ürünü satarken kimliğinden sıyrılabilmek ve tahsilatın değerini anlamaktır. Ali Sabancı’nın çocukluğuna dair anlattığı bu hikaye, konfor alanından çıkmanın ve ticaretin en temel kurallarının “sahada” nasıl öğrenildiğinin muazzam bir özeti:

“10 yaşındaydım, Yeniköy’de yol yalısı bir evimiz vardı. Rıhtımda olta satardım. 3 yaz olta sattım. Almanya’dan Shakespeare marka olta alırdım, getirip burada satmak için.

Annem bazen balkondan ‘Oğlum yemek hazır.’ diye bağırırdı. Ben de aman anne belli olmasın o eve ait olduğum çünkü pazarlık yaparlar derdim.

Bir gün Renault 12 ile bir adam geldi. Almanya’dan getirdiğim oltalardan birini aldı. Tabi o büyük kalem mal, bir sezonda 3-4 tane gidiyor. Akşam babam ‘İşler nasıl gitti?’ diye sordu, ben de oltayı sattım dedim. ‘Parayı aldın mı?’ dedi, almadım gelecek hafta verecekmiş dedim.

Babam, keşke parayı alsaydın dedi. Ben orada tahsilatı öğrendim bu adamdan dolayı. İşletme sermayesini öğrendim.

1 hafta sonra adam gelip parayı verdi. Babam çok üzüldü adam parayı verdi diye. Çünkü benim için daha kötü bir ders olması, daha kalıcı bir ders olur gibiydi. Ama bu adam, bana fırsatı verdi.”

Bu anıda iki büyük ders gizli. Birincisi; satış yapmak ile “kasaya parayı koymak” arasındaki hayati fark. İkincisi ve belki de daha çarpıcı olanı; bir babanın, oğlunun ticareti gerçekten öğrenmesi için “küçük bir kayıp yaşamasına” duyduğu ihtiyaç. Bazen en iyi öğretmen, vadesinde ödenmeyen bir borçtur. Ali Sabancı o gün parayı tahsil etmiş olabilir ama babasının o “üzüntüsü”, aslında ona ticaretin risk yönetimini bir ömür boyu unutamayacağı şekilde aşılamış.